Τετάρτη, 3 Απριλίου 2013

Τις ημύνθη περί πάτρης;

 Το εκήρυξεν ο θείος Όμηρος προ ετών τρισχιλίων: Είς οιωνός άριστος!… Αλλά τις έβαλεν εις πράξιν την συμβουλήν του θειοτάτου αρχαίου ποιητού; Εκ της παρούσης ημών γενεάς τις ημύνθη περί πάτρης;
Ημύνθησαν περί πάτρης οι άστοργοι πολιτικοί, οι εκ περιτροπής μητρυιοί του ταλαιπώρου ωρφανισμένου Γένους;
Άμυνα περί πάτρης δεν είναι αι σπασμωδικαί, κακομελέτητοι και κακοσύντακτοι επιστρατείαι, ουδέ τα σκωριασμένης επιδεικτικότητος θωρηκτά.
Άμυνα περί πάτρης θα ήτο η ευσυνείδητος λειτουργία των θεσμών, η εθνική αγωγή, η χρηστή διοίκησις, η καταπολέμησις του ξένου υλισμού και του πιθηκισμού, του διαφθείραντος το φρόνημα και εκφυλίσαντος σήμερον το έθνος, και η πρόληψις της χρεωκοπίας.
Τις ημύνθη περί πάτρης; Και τι πταίει η γλαυξ, η θρηνούσα επί ερειπίων; Πταίουν οι πλάσαντες τα ερείπια. Και τα ερείπια τα έπλασαν οι ανίκανοι κυβερνήται της Ελλάδος. Αυτοί οι πολιτικοί, αυτοί οι βουλευταί, εκατάστρεψαν το έθνος, ανάθεμά τους. Κάψιμο θέλουν όλοι τους! Τότε σ' εξεθέωναν οι προεστοί κ' οι «γυφτοχαρατζήδες», τώρα σε «αθεώνουν» οι βουλευταί κ' οι δήμαρχοι. Αυτοί που είχαν το λύειν και το δεσμείν εις τα δύο κόμματα, τους έταζαν «φούρνους με καρβέλια», δώσαντες αυτοίς ουχί πλείονας των είκοσι δραχμών μετρητά, απέναντι, καθώς τους είπαν, και παρακινήσαντες αυτούς να εξοδεύσουν κι απ’ τη σακκούλα τους όσα θέλουν άφοβα, διότι θα πληρωθούν μέχρι λεπτού, σύμφωνα με τον λογαριασμόν ον ήθελαν παρουσιάσουν.
Το τέρας το καλούμενον επιφανής τρέφει την φυγοπονίαν, την θεσιθηρίαν, τον τραμπουκισμόν, τον κουτσαβακισμόν, την εις τους νόμους απείθειαν. Πλάττει αυλήν εξ’ αχρήστων ανθρώπων, στοιχείων φθοροποιών τα οποία τον περιστοιχίζουσι, παρασίτων τα οποία αποζώσιν εξ’ αυτού. Μεταξύ δύο αντιπάλων μετερχομένων την αυτήν διαφθοράν, θα επιτύχει εκείνος όστις ευπρεπέστερον φορεί το προσωπείον κ' επιδεξιώτερον τον κόθορνον.
Και σήμερον, νέον έτος έρχεται. Και πάλιν τι χρειάζονται οι οιωνοί; Οιωνοί είναι τα πράγματα. Μόνον ο λαός λέγει «Κάθε πέρσυ και καλλίτερα».
Ας ευχηθώμεν το ερχόμενον έτος να μη είναι χειρότερον από το έτος το φεύγον.

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Σημείωση: Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε την 1η Ιανουαρίου 1896, στην εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ. Κάπως έτσι σκιαγραφείται με αδρές γραμμές το ιστορικό-κοινωνικό πλαίσιο στην Ελλάδα εκείνη την εποχή:
  • 1893 (19 Δεκεμβρίου): κορυφώνεται η κρίση στην πολιτική και οικονομική κατάσταση της χώρας. Ο Χαρίλαος Τρικούπης ομολογεί δημοσίως το «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν».
  • 1895-1897: Πρωθυπουργός της Ελλάδας ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης (κύριος υπεύθυνος της πτώχευσης του 1893 και της υπαγωγής της Ελλάδος στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο).
    • 1896 (25 Μαρτίου – 3 Απριλίου): Διεξάγονται οι πρώτοι «αναβιωμένοι» Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα.
    • 1897: Διεξάγεται ο «ατυχής» Ελληνοτουρκικός πόλεμος (ή «Πόλεμος των Τριάντα Ημερών»).
  • 1898: Επιβολή στην Ελλάδα, με απαίτηση της Γερμανίας, του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Εγκαθίστανται υπάλληλοι των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίοι εισπράττουν για λογαριασμό των ξένων τραπεζών μέρος από τα έσοδα των μονοπωλιακών επιχειρήσεων του Ελληνικού Κράτους.